Die terme DCAPS, SID en LSEN word dikwels saam gebruik wanneer daar oor leerondersteuning en inklusiewe onderwys gepraat word. Hulle beteken egter nie dieselfde ding nie.
In kort: DCAPS beskryf ’n gedifferensieerde kurrikulumraamwerk, SID verwys na ernstige intellektuele gestremdheid en LSEN is ’n breër term vir leerders wat addisionele onderwysondersteuning benodig.
Wat is DCAPS?
DCAPS staan vir Differentiated Curriculum and Assessment Policy Statement.
In gewone Afrikaans verwys dit na ’n gedifferensieerde kurrikulum- en assesseringsbeleidsraamwerk.
DCAPS is ontwikkel om die kurrikulum meer toeganklik te maak vir leerders met beduidende ondersteuningsbehoeftes, insluitend leerders met ernstige intellektuele gestremdheid.
Die gedifferensieerde kurrikulum fokus onder meer op:
- betekenisvolle leer;
- funksionele kennis en vaardighede;
- kleiner, hanteerbare leerstappe;
- toepaslike ondersteuning;
- verskillende maniere waarop ’n leerder kan reageer;
- voortgesette ontwikkeling en progressie; en
- toenemende deelname en onafhanklikheid.
DCAPS beteken nie dat die leerder geen leerdoelwitte het nie. Dit beteken ook nie bloot dat die leerder “makliker werk” ontvang nie.
Wat moet die leerder leer, en hoe kan ons die leerder help om toegang tot daardie doelwit te kry?
Nie elke leerder wat ekstra ondersteuning benodig, volg outomaties die DCAPS-kurrikulum nie. Die toepaslike kurrikulum en vlak van ondersteuning moet volgens die leerder se individuele behoeftes en die toepaslike ondersteuningsproses bepaal word.
Wat is SID?
SID staan vir Severe Intellectual Disability — ernstige intellektuele gestremdheid.
SID beskryf ’n bepaalde gestremdheids- en ondersteuningskonteks. Leerders met ernstige intellektuele gestremdheid kan meer intensiewe, volgehoue en gedifferensieerde ondersteuning benodig om toegang tot leer te verkry.
SID en DCAPS is dus nie sinonieme nie:
- DCAPS verwys na die gedifferensieerde kurrikulum- en assesseringsraamwerk.
- SID verwys na ernstige intellektuele gestremdheid.
Die term SID beskryf egter nie die leerder se volledige identiteit, persoonlikheid of potensiaal nie. Leerders met dieselfde diagnose kan verskillende sterk punte, leerbehoeftes en ondersteuningsvlakke hê.
Wat beteken LSEN?
LSEN staan vir Learners with Special Educational Needs — leerders met spesiale onderwysbehoeftes.
Dit is ’n breër term vir leerders wat addisionele ondersteuning benodig om toegang tot leer en deelname aan die skoolprogram te verkry.
’n Leerder se ondersteuningsbehoeftes kan byvoorbeeld verband hou met:
- kommunikasie;
- taalbegrip;
- beweging of motoriese ontwikkeling;
- sig of gehoor;
- aandag en konsentrasie;
- leerhindernisse;
- emosionele of sosiale omstandighede; of
- intellektuele funksionering.
In huidige inklusiewe onderwystaal word daar ook dikwels gepraat van leerders wat leerhindernisse ervaar of leerders wat addisionele ondersteuning benodig. Hierdie taal plaas die fokus op die ondersteuning wat nodig is, eerder as om die leerder slegs volgens ’n etiket te beskryf.
Nie alle LSEN-leerders het SID nie, en nie alle leerders wat ondersteuning benodig, behoort die DCAPS-kurrikulum te volg nie.
Die belangrikste onderskeid
DCAPS, SID en LSEN beskryf dus drie verskillende dinge:
- DCAPS beskryf ’n gedifferensieerde kurrikulum- en assesseringsbenadering.
- SID beskryf ernstige intellektuele gestremdheid.
- LSEN is ’n breër term vir leerders wat addisionele onderwysondersteuning benodig.
Die doel van ondersteuning is nie om die leerder se potensiaal te beperk nie. Die doel is om die regte toegang, ondersteuning en volgende leerstap te identifiseer.
’n Praktiese voorbeeld
’n Leerder kan byvoorbeeld begrip van ’n getal toon deur die korrekte voorwerp te kies, na ’n getalkaart te wys, tellers te gebruik of die hoeveelheid prakties te demonstreer—selfs al kan die leerder nog nie die getal selfstandig skryf nie.
Die manier waarop die leerder reageer, kan dus verskil. Die opvoeder moet egter steeds seker maak dat die korrekte vaardigheid of begrip gemeet word.
Dit is die verskil tussen die verlaging van ’n verwagting en die verskaffing van ’n toeganklike responsroete.
Kort opgesom
DCAPS gaan oor meer as die voltooiing van ’n werkkaart. Dit gaan oor:
- toegang tot betekenisvolle leer;
- toepaslike ondersteuning;
- deelname en ontwikkeling;
- sigbare leerprogressie; en
- toenemende onafhanklikheid.
Wanneer die terme DCAPS, SID en LSEN korrek verstaan word, kan opvoeders en ouers meer ingeligte gesprekke voer oor wat ’n leerder nodig het om te leer, deel te neem en te ontwikkel.
TeachFrame se rol: TeachFrame ontwikkel praktiese onderrig- en ondersteuningstelsels wat opvoeders help om leerdoelwitte in toeganklike, hanteerbare leerstappe om te skakel. TeachFrame vervang nie amptelike DBE-beleid, die SIAS-proses of professionele assessering nie.
Amptelike bronne
- Departement van Basiese Onderwys: Inclusive Education
- Departement van Basiese Onderwys: CAPS vir leerders met Severe Intellectual Disability
- Departement van Basiese Onderwys: Education White Paper 6
